Yükleniyor…
image

Balthazard Formülü Nedir? Engelli Raporu Oranları Nasıl Hesaplanır?

Birden fazla hastalığı bulunan kişilerin engelli sağlık kurulu raporlarında en çok merak ettiği konulardan biri, farklı branşlardan verilen engel oranlarının nasıl birleştirildiğidir.

Bir kişinin örneğin kalp hastalığından %40, diyabetten %20 oran alması, toplam engel oranının doğrudan %60 olduğu anlamına gelmez.

Engelli sağlık kurulu değerlendirmelerinde birden fazla engel oranının birleştirilmesinde Balthazard yöntemi kullanılır.

Bu nedenle farklı hastalıklardan verilen oranlar matematikteki normal toplama işlemiyle bir araya getirilmez.

Balthazard Formülü Ne İşe Yarar?

Balthazard formülü, kişide birden fazla hastalık veya fonksiyon kaybı bulunması durumunda bu oranların tek bir toplam engel oranına dönüştürülmesini sağlar.

Önemli bir ayrım vardır:

Balthazard formülü hastalığa verilecek oranı belirlemez.

Önce ilgili uzman hekimler ve sağlık kurulu, kişinin hastalıklarını ve fonksiyon kayıplarını mevzuata göre değerlendirir.

Örneğin;

  • Kardiyoloji %40
  • Endokrinoloji %20
  • Göğüs hastalıkları %20

oran belirlemiş olabilir.

Balthazard yöntemi bundan sonra devreye girerek bu oranların nasıl birleştirileceğini belirler.

Neden Oranlar Doğrudan Toplanmıyor?

Sistemin mantığını anlamak aslında oldukça kolaydır.

Kişinin başlangıçta %100 fonksiyona sahip olduğu kabul edilir.

İlk hastalık %40 kayba neden olmuşsa geriye:

%60

kalır.

İkinci hastalık için verilen %20 oran, başlangıçtaki %100'ün değil, kalan %60'ın üzerinden hesaba dahil edilir.

Bu nedenle:

%40 + %20 = %60 değildir.

Balthazard hesabında sonuç %52 olur.

Balthazard Formülü

İki oran için temel hesaplama şöyledir:

A + [(100 - A) × B / 100]

Burada:

A: En yüksek engel oranı
B: İkinci engel oranıdır.

Basit bir örnek

Birinci hastalık: %40

İkinci hastalık: %20

Önce yüksek oran 100'den çıkarılır:

100 - 40 = 60

Kalan değerin ikinci oran kadar kısmı hesaplanır:

60 × 20 / 100 = 12

Bu değer ilk orana eklenir:

40 + 12 = 52

Sonuç:

Toplam engel oranı %52'dir.

Balthazard mantığını anladıktan sonra diğer hesaplamalar da aynı yöntemle yapılır.


Üç veya Daha Fazla Hastalık Varsa Ne Olur?

Üç veya daha fazla engel oranı varsa oranların tamamı aynı anda toplanmaz.

Öncelikle oranlar büyükten küçüğe sıralanır.

Örneğin kişinin oranları:

  • %50
  • %30
  • %20

olsun.

İlk olarak %50 ile %30 Balthazard yöntemiyle birleştirilir.

Sonuç:

%65

olur.

Daha sonra bu %65 ile üçüncü oran olan %20 yeniden Balthazard yöntemiyle hesaplanır.

Nihai sonuç:

%72

olur.

Yani:

%50 + %30 + %20

normal toplamada %100 görünmesine rağmen Balthazard hesabında %72 olarak sonuçlanır.

Dördüncü veya beşinci bir oran varsa aynı işlem sırayla devam eder.


Hastalık Sayısı Arttıkça Oran Neden Daha Yavaş Yükselir?

Balthazard sisteminin temel özelliği budur.

İlk yüksek oran toplam üzerinde daha fazla etkiye sahiptir.

Sonraki oranlar ise kişinin geriye kalan fonksiyonel kapasitesi üzerinden hesaba dahil edildiğinden toplam engel oranını giderek daha az artırır.

Örneğin:

Engel oranları Balthazard sonucu
%20 + %20 %36
%30 + %20 %44
%40 + %20 %52
%50 + %20 %60
%60 + %20 %68
%50 + %30 %65
%60 + %30 %72
%50 + %50 %75

Bu tablo, oranların neden doğrudan toplanmadığını açık biçimde gösterir.


Özellikle %40 Sınırında Balthazard Neden Önemli?

Engelli sağlık kurulu raporlarında bazı kişiler iki hastalıktan aldığı oranların toplamının %40'ı geçtiğini düşünerek rapor sonucunun da %40'ın üzerinde çıkacağını varsayabiliyor.

Örneğin:

%20 + %20

normal hesapla %40 gibi görünür.

Ancak Balthazard sonucunda:

%36

çıkar.

Buna karşılık:

%30 + %20

Balthazard yöntemiyle:

%44

sonucunu verir.

Dolayısıyla rapor sonucunu tahmin ederken hastalık oranlarını yalnızca toplamak yanıltıcı olabilir.


65 Yaş ve Üzerinde Hesaplama Nasıl Yapılır?

65 yaş ve üzerindeki bireylerde yönetmelikte özel bir uygulama bulunur.

Kişinin hesaplanan engellilik oranına %10, Balthazard yöntemi kullanılarak eklenir.

Buradaki en önemli nokta:

Mevcut orana doğrudan 10 puan eklenmez.

Örneğin kişinin mevcut engel oranı:

%60

ise;

100 - 60 = 40

40'ın %10'u = 4

60 + 4 = %64

olur.

Dolayısıyla %60 oranı bulunan 65 yaş üzerindeki bir kişinin oranı otomatik olarak %70 olmaz.

 

 


Balthazard Formülü Hakkında En Sık Yapılan Yanlışlar

En sık karşılaştığımız yanlışlardan biri farklı branşlardan verilen oranları doğrudan toplamaktır.

Bir başka hata ise 65 yaş üzerindeki kişilere verilen %10'luk ilavenin doğrudan 10 puan şeklinde eklenmesidir.

Ayrıca kişinin sahip olduğu bütün hastalıkların mutlaka ayrı oran oluşturduğu veya engelli sağlık kurulu oranının doğrudan emeklilik oranı olduğu düşüncesi de doğru değildir.

Balthazard yalnızca mevzuata göre belirlenmiş farklı engel oranlarını birleştiren matematiksel yöntemdir.

 


Sonuç

Birden fazla hastalığı bulunan kişilerin engelli sağlık kurulu raporlarında oranlar normal şekilde toplanmaz.

Her hastalık veya fonksiyon kaybı için ilgili branş tarafından belirlenen oranlar, gerekli durumlarda Balthazard yöntemiyle birleştirilir.

Bu nedenle kişinin farklı hastalıklardan aldığı oranların toplamı ile sağlık kurulu raporunda yazan nihai oran birbirinden farklı olabilir.

Balthazard hesabında en önemli nokta matematiksel işlemden önce hastalıkların doğru şekilde değerlendirilmesi ve engel oranlarının mevzuata uygun olarak belirlenmesidir.

Kesin engel oranı yetkili engellilik sağlık kurulu tarafından belirlenir.

Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Örnek hesaplamalar kişinin kesin engel oranını göstermez ve sağlık kurulu değerlendirmesinin yerine geçmez.

HAZIRLAYAN:ARİF ERTÜRK/SOSYAL GÜVENLİK UZMANI