Dul ve Yetim Aylığı Kimlere Bağlanır? 2026 Ölüm Aylığı Şartları

• 12 Eylül 2026
• OKUNMA : 16

Bir kişinin vefatından sonra geride kalan eşinin, çocuklarının ve bazı durumlarda anne ve babasının sosyal güvenlik açısından korunması amacıyla bağlanan aylığa halk arasında “dul ve yetim aylığı”, mevzuatta ise ölüm aylığı denilmektedir.

Ancak ölüm aylığı konusunda toplumda oldukça fazla yanlış bilgi bulunuyor. “Eşi çalışıyorsa maaş alamaz”, “erkek çocuğa babasından maaş bağlanmaz”, “kız çocuk 25 yaşından sonra aylık alamaz” veya “emekli olan kişi ölen eşinin maaşını alamaz” gibi ifadeler her durumda doğru değildir.

Ölüm aylığında ölen kişinin SSK’lı, Bağ-Kur’lu veya Emekli Sandığı mensubu olması, ölüm tarihi, prim gün sayısı ve aylık talep eden kişinin eş, çocuk veya anne-baba olması sonucu değiştirebilir.

Bu nedenle önce temel kuralları doğru anlamak gerekir.

Ölüm aylığı nedir?

Ölüm aylığı; sigortalının veya emeklinin vefatı halinde, kanunda belirtilen şartları taşıyan hak sahiplerine Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından bağlanan aylıktır.

Hak sahibi olabilecek kişiler temel olarak;

• eş,
• çocuklar,
• belirli şartlarla anne ve babadır.

Burada önemli bir ayrıntı vardır: Bir kişinin ölen sigortalının mirasçısı olması, tek başına ölüm aylığı alabileceği anlamına gelmez. Miras hukuku ile sosyal güvenlikteki hak sahipliği birbirinden farklıdır.

Örneğin mirastan pay alan bir çocuk, SGK mevzuatındaki yaş, çalışma veya medeni durum şartlarını taşımıyorsa ölüm aylığı alamayabilir.

Ölen kişinin kaç gün primi olması gerekir?

5510 sayılı Kanun kapsamındaki genel uygulamada ölüm aylığı bağlanabilmesi için ölen sigortalının en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi bulunması gerekir.

Ölen kişi zaten emekli aylığı alıyorsa durum daha farklıdır. Malullük, yaşlılık veya vazife malullüğü aylığı almakta olan kişinin ölümü halinde hak sahipleri, gerekli diğer şartları taşımaları halinde ölüm aylığından yararlanabilir.

Bağ-Kur, yani 4/b kapsamında ise prim borcu ayrıca önem taşımaktadır. Ölen sigortalının genel sağlık sigortası primi dahil prim ve prime ilişkin borçlarının bulunması ölüm aylığı işlemlerini etkileyebilir. SGK, 4/b kapsamında hak sahiplerine aylık bağlanabilmesi için bu borçların ödenmesini aramaktadır.

Dul eşe ölüm aylığı hangi şartlarla bağlanır?

Ölen sigortalının eşinin ölüm aylığı alabilmesi için ölüm tarihinde aralarında resmi evlilik bağının bulunması gerekir.

Yani nikahsız birlikte yaşamak, ne kadar uzun sürmüş olursa olsun, SGK açısından eşe ölüm aylığı hakkı doğurmaz.

5510 sayılı Kanun kapsamındaki genel uygulamada dul eşe, ölen sigortalının hesaplanan aylığının yüzde 50’si oranında ölüm aylığı bağlanır.

Ancak aylık alan hak sahibi çocuğun bulunmaması ve dul eşin kanunda belirtilen kapsamda çalışmaması ya da kendi sigortalılığından dolayı gelir veya aylık almaması halinde bu oran yüzde 75’e çıkabilir.

Burada çok sık yapılan bir yanlış anlaşılmayı düzeltmek gerekir.

Çalışan eş ölen eşinden aylık alabilir mi?

Evet, şartları varsa alabilir.

Çalışıyor olmak her durumda dul aylığının tamamen kesilmesi anlamına gelmez. Ancak çalışma ve kişinin kendi emekli aylığının bulunması, bağlanacak ölüm aylığının oranını etkileyebilir.

Örneğin aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan ve kendisi çalışmayan, kendi sigortalılığından aylık almayan dul eş açısından yüzde 75 oranı söz konusu olabilirken; kendi emekli aylığı bulunan veya çalışan dul eş açısından genel olarak yüzde 50 oranı gündeme gelir.

Dolayısıyla “Emekli olan kişi ölen eşinin maaşını alamaz” şeklindeki yaygın bilgi de doğru değildir. Kişi kendi emekli aylığını alırken ölen eşinden dolayı ölüm aylığına da hak kazanabilir. Ancak dosyanın tabi olduğu kanun ve ölüm tarihi mutlaka dikkate alınmalıdır.

Dul eş yeniden evlenirse aylık ne olur?

Dul eşin yeniden evlenmesi halinde ölüm aylığı kesilir.

Yeni evliliğin daha sonra boşanmayla veya eşin ölümüyle sona ermesi halinde önceki eşten doğan ölüm aylığı hakkının yeniden değerlendirilmesi mümkün olabilir. Birden fazla eşten ölüm aylığı hakkı ortaya çıkması halinde ise hangi aylığın ödeneceği konusunda ayrıca aylıkların birleşmesine ilişkin hükümler uygulanır.

Bu nedenle özellikle ikinci eşin de vefat ettiği durumlarda “iki eşten de iki tam aylık alınır” şeklinde bir genelleme yapmak doğru değildir.

Erkek çocuk babasından veya annesinden yetim aylığı alabilir mi?

Evet.

Erkek çocukların ölüm aylığında öğrenim durumuna göre yaş sınırı bulunmaktadır.

5510 sayılı Kanun kapsamındaki genel uygulamada erkek çocuk;

öğrenim görmüyorsa 18 yaşına,

lise veya dengi öğrenim görüyorsa 20 yaşına,

yükseköğrenim görüyorsa 25 yaşına

kadar ölüm aylığı alabilir.

Erkek çocuklar açısından 5510 kapsamındaki genel kuralda medeni durumdan çok yaş ve öğrenim şartları önemlidir. Ayrıca kendi sigortalılıklarından dolayı gelir veya aylık almamaları gibi şartlar da bulunmaktadır.

2018 yılında yapılan düzenleme sonrasında önemli bir istisna da ortaya çıkmıştır. Kanunda belirtilen yaş ve öğrencilik şartları devam eden hak sahibi çocukların 4/a kapsamında çalışmaları halinde belirli koşullarda ölüm aylıkları kesilmemektedir. Bu nedenle “Öğrenci çocuk sigortalı işe girdiği anda yetim maaşı kesinlikle kesilir” şeklindeki ifade de her durumda doğru değildir.

Kız çocuklarına yetim aylığı kaç yaşına kadar ödenir?

En fazla yanlış bilinen konulardan biri budur.

5510 sayılı Kanun kapsamındaki kız çocuklarında 18, 20 veya 25 yaş şeklinde bir üst yaş sınırı bulunmamaktadır.

Kız çocuğunun 30, 40 veya 50 yaşında olması tek başına ölüm aylığına engel değildir.

Genel olarak kız çocuğunun evli olmaması; evlenmişse daha sonra boşanmış veya dul kalmış olması, kendi sigortalılığından gelir veya aylık almaması ve mevzuatta aylığın kesilmesini gerektiren bir çalışma durumunun bulunmaması gerekir.

Örneğin babasından aylık alan bir kız çocuğu evlendiğinde aylığı kesilir. Daha sonra boşanması halinde diğer şartları da taşıyorsa yeniden ölüm aylığı talebinde bulunabilir.

Ancak burada çok önemli bir ayrım bulunmaktadır: Eski Emekli Sandığı, yani 5434 sayılı Kanun kapsamındaki dosyalarda çalışma ve aylığın kesilmesine ilişkin kurallar 5510 kapsamındaki dosyalardan farklı olabilir. Özellikle kamu görevlisi anne veya babadan alınan yetim aylığında kişinin hangi kanuna tabi olduğuna bakılmadan “çalışırsan maaşın kesilir” veya “kesilmez” şeklinde cevap vermek doğru değildir. SGK da 5434 kapsamında 4/a ve 4/b çalışması ile 4/c çalışmasını farklı değerlendirmektedir.

Engelli veya malul çocuklarda yaş sınırı var mı?

Çalışma gücünü en az yüzde 60 oranında kaybettiği SGK Sağlık Kurulu tarafından tespit edilen malul çocuklarda farklı bir uygulama bulunmaktadır.

Bu çocuklara yaşına, cinsiyetine ve medeni durumuna bakılmaksızın ölüm aylığı bağlanabilmektedir.

Burada yalnızca vatandaşın elindeki engelli sağlık kurulu raporunda yüzde 60 veya üzerinde oran bulunması tek başına her zaman yeterli değildir. Ölüm aylığı yönünden malullük değerlendirmesinde SGK Sağlık Kurulunun kararı esas alınır.

Malul çocuğun çalışmaya başlaması, kendi sigortalılığından gelir veya aylık bağlanması ya da kontrol muayenesinde çalışma gücü kaybının gerekli seviyede olmadığının belirlenmesi halinde aylığın kesilmesi gündeme gelebilir.

Anne ve baba ölen çocuğundan aylık alabilir mi?

Evet, ancak eş ve çocuklara göre daha ağır şartlar bulunmaktadır.

5510 sayılı Kanunun yürürlüğünden sonra vefat eden sigortalının anne veya babası 65 yaşın altındaysa, öncelikle eş ve çocuklara ayrılan hisselerden sonra artan bir pay bulunması gerekir.

Bunun yanında anne ve babanın gelir durumuna ilişkin şartlar da bulunmaktadır. Her türlü kazanç ve irattan elde edilen gelirin mevzuatta belirtilen sınırın altında olması ve diğer çocuklarından hak kazanılan gelir veya aylıklar hariç olmak üzere kendilerine başka bir gelir veya aylık bağlanmamış olması aranır.

Anne veya baba 65 yaşın üzerindeyse, diğer şartların sağlanması halinde eş ve çocuklardan artan hisse bulunup bulunmadığına bakılmadan aylık bağlanabilmektedir.

Anne ve babaya ayrılabilecek toplam hisse genel olarak yüzde 25'tir.

Ölüm aylığı hangi oranlarda paylaştırılır?

5510 kapsamındaki temel sistemde ölen sigortalının hesaplanan aylığı hak sahiplerine belirli oranlarda dağıtılır.

Dul eşin payı genel olarak yüzde 50, şartları varsa yüzde 75'tir.

Hak sahibi çocukların her birinin payı genel olarak yüzde 25'tir.

Anne ve babasını kaybederek hem anasız hem babasız kalan veya kanunda sayılan bazı özel durumdaki çocukların payı yüzde 50'ye çıkabilir.

Anne ve babaya ise gerekli şartların bulunması halinde toplam yüzde 25 oranında pay ayrılabilir.

Ancak hak sahiplerine bağlanacak aylıkların toplamı ölen sigortalı için hesaplanan aylığın tamamını aşamaz. Böyle bir durum ortaya çıkarsa hisselerde orantılı düzenleme yapılır.

Bu nedenle “Babam 20 bin lira emekli maaşı alıyordu, eşine 15 bin, iki çocuğuna da ayrı ayrı 5'er bin ödenir” şeklinde basit bir toplama yapmak doğru değildir. Hak sahiplerinin sayısına ve durumlarına göre hisseler yeniden hesaplanabilir.

Kız çocuk evlenirse çeyiz parası alabilir mi?

Ölüm aylığı almakta olan kız çocuklarının önemli haklarından biri de evlenme ödeneği, halk arasındaki adıyla çeyiz parasıdır.

5510 kapsamındaki şartları taşıyan ve evlenmesi nedeniyle ölüm aylığı kesilen kız çocuğuna, bir defaya mahsus olmak üzere almakta olduğu gelir veya aylığın iki yıllık, yani 24 aylık tutarı evlenme ödeneği olarak ödenebilir.

Örneğin aylığı 10.000 TL olan bir kız çocuğu, diğer şartların da bulunması halinde 24 aylık tutar üzerinden evlenme ödeneği hakkına sahip olabilir.

Ancak kişi iki yıllık süre dolmadan boşanırsa hemen yeniden aylık ödenmeye başlanmaz. Evlenme ödeneğinin kapsadığı iki yıllık sürenin tamamlanması beklenir.

Eski Emekli Sandığı kapsamındaki hak sahiplerinde ise evlenme ikramiyesi kuralları farklıdır. 5434 sayılı Kanun kapsamındaki bazı hak sahiplerine 12 aylık tutar üzerinden ödeme yapılmaktadır. Bu nedenle kişinin hangi sosyal güvenlik statüsünden aylık aldığı mutlaka kontrol edilmelidir.

Hem kendi emekli maaşı hem eşten dul aylığı alınabilir mi?

En çok sorulan sorulardan biri de budur.

Kişinin kendi çalışmaları nedeniyle emekli aylığı alması, ölen eşinden dolayı ölüm aylığı almasına tek başına engel değildir.

Yani bir kadın veya erkek kendi emekli maaşını alırken, şartları varsa vefat eden eşinden dolayı da ölüm aylığı alabilir.

Ancak kişinin kendi aylığının bulunması dul eşe uygulanacak hisse oranını etkileyebilir. Özellikle yüzde 75 oranının uygulanabilmesi için aranan şartlardan biri, kişinin kendi sigortalılığı nedeniyle gelir veya aylığının bulunmamasıdır.

Bu nedenle “İki maaş birden alınamaz” sözü doğru bir genelleme değildir.

Hem eşten hem anne veya babadan aylık alınabilir mi?

Bu konu ise çok daha dikkatli değerlendirilmelidir.

Çünkü aynı anda birden fazla ölüm aylığına hak kazanılması halinde ölüm tarihleri, anne-babanın ve eşin hangi sigortalılık statüsünde olduğu ve hangi kanunun uygulanacağı önem taşır.

5510 sayılı Kanunun aylıkların birleşmesine ilişkin genel kurallarında hem eşten hem de anne veya babadan ölüm aylığına hak kazanılması halinde tercih hükümleri bulunmaktadır. Buna karşılık eski SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı mevzuatından gelen haklarda farklı sonuçlar ortaya çıkabilmektedir.

Bu nedenle yalnızca “Annemden ve eşimden iki maaş alabilir miyim?” sorusuna kişinin dosyasını görmeden kesin evet veya hayır cevabı vermek sağlıklı değildir.

Özellikle ölüm tarihlerinin 1 Ekim 2008 öncesi veya sonrası olması sonucu değiştirebilir.

Boşanıp eski eşiyle yaşamaya devam eden kişinin yetim aylığı kesilir mi?

Kanunda bu konuda açık bir düzenleme bulunmaktadır.

Eşinden boşandığı halde boşandığı eşiyle fiilen birlikte yaşadığı SGK tarafından tespit edilen eş veya çocukların bağlanmış gelir ve aylıkları kesilebilir. Daha önce yapılan ödemeler de yersiz ödeme hükümleri kapsamında geri istenebilir.

Bu nedenle yalnızca SGK'dan aylık alabilmek amacıyla kağıt üzerinde boşanıp fiilen evlilik hayatını sürdürmek ciddi mali sonuçlar doğurabilir.

Ölüm aylığı ile ölüm geliri aynı şey midir?

Hayır.

Bu iki kavram sık sık birbirine karıştırılmaktadır.

Ölüm aylığı, uzun vadeli sigorta kollarından belirli prim ve sigortalılık şartları sağlandığında hak sahiplerine bağlanır.

Ölüm geliri ise sigortalının iş kazası veya meslek hastalığı sonucunda hayatını kaybetmesi halinde gündeme gelir.

İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle meydana gelen ölümde, ölüm geliri için ölüm aylığındaki gibi 900 veya 1800 günlük prim şartı aranmaz. Bir kişi sigortalı olarak işe başladığı ilk gün geçirdiği iş kazası sonucu hayatını kaybetse dahi hak sahiplerine şartları dahilinde ölüm geliri bağlanabilir.

Bazı durumlarda hem ölüm geliri hem ölüm aylığı hakkı ortaya çıkabileceğinden ayrıca gelir ve aylıkların birleşmesine ilişkin kurallar değerlendirilir.

Ölüm aylığı için nereye başvurulur?

SSK (4/a) ve Bağ-Kur (4/b) kapsamındaki hak sahipleri, sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkezine Gelir/Aylık/Ödenek Talep Belgesi ile müracaat edebilir.

SGK ayrıca e-Devlet üzerinden de başvuru imkanı bulunduğunu belirtmektedir.

Malul çocuklarda sağlık kurulu işlemleri, vasi bulunan kişilerde ise vasi kararı gibi ilave belgeler gerekebilir.

5510 kapsamında kamu görevlileri ile 5434 sayılı Emekli Sandığı kapsamındaki hak sahiplerinin işlemleri ise kamu görevlileri emeklilik birimleri tarafından yürütülmektedir.

Ölüm aylığında en önemli konu: Her dosyayı kendi şartlarıyla değerlendirmek

Dul ve yetim aylığında en fazla hata, herkes için aynı kuralın geçerli olduğu düşüncesinden kaynaklanıyor.

Oysa ölen kişinin SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı statüsünde olması; ilk sigortalılık tarihi, ölüm tarihi, prim gün sayısı, hak sahibinin yaşı, çalışma durumu, öğrenimi, medeni hali ve kendisine ait başka bir gelir veya aylığın bulunup bulunmaması sonucu değiştirebilir.

Özellikle 1 Ekim 2008 öncesine ait haklarda eski sosyal güvenlik kanunlarından kaynaklanan kazanılmış haklar nedeniyle günümüzdeki genel 5510 kurallarından farklı uygulamalarla karşılaşmak mümkündür.

Bu nedenle ölüm aylığı başvurularında yalnızca “Kaç gün primi vardı?” veya “Çocuk evli mi?” sorularına bakmak yeterli değildir. Dosyanın tamamının sosyal güvenlik mevzuatı açısından değerlendirilmesi gerekir.

Bir kişinin bugün aylığa hak kazanamaması da bu hakkı hayatı boyunca kaybettiği anlamına gelmeyebilir. Örneğin kız çocuğunun evliliğinin boşanmayla sona ermesi, çalışmasının sona ermesi veya hak sahiplerinden birinin aylıktan çıkması gibi durumlar aylık hakkının yeniden değerlendirilmesine ya da diğer hak sahiplerinin hisselerinin değişmesine neden olabilir.

Bu nedenle hak sahiplerinin durumlarında meydana gelen değişikliklerin SGK açısından yeniden değerlendirilmesi önemlidir.

Not: Sosyal güvenlik mevzuatında ölüm tarihi ve sigortalılık statüsüne göre istisnai uygulamalar bulunabildiğinden, kişisel dosyalar ayrıca değerlendirilmelidir.

Düzenleyen: Sosyal Güvenlik Uzmanı Arif Ertürk