Yükleniyor…
image

Engelli Raporuyla ÖTV Muafiyetli Araç Nasıl Alınır? 2026 Güncel Rehber

Engelli sağlık kurulu raporuna sahip kişiler, belirli şartları karşılamaları halinde sıfır kilometre araç satın alırken Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) istisnasından yararlanabiliyor. Ancak her engelli raporu, otomatik olarak ÖTV'siz araç alma hakkı sağlamıyor. Raporun oranı, engelliliğin niteliği, kişinin araç kullanıp kullanamayacağı ve seçilecek aracın özellikleri bu hakkın kullanılmasında belirleyici oluyor.

2026 yılında ÖTV istisnasıyla alınabilecek binek otomobiller için vergiler dâhil üst sınır 2.873.900 TL olarak uygulanıyor. Ayrıca araçta en az %40 yerli katkı oranı şartı bulunuyor.

Peki, kimler ÖTV muafiyetli araç alabilir? %40 ile %90 engelli raporları arasında ne fark var? Hastane raporu alındıktan sonra hangi işlemler yapılmalı?

Engelli Araç Alımında ÖTV Muafiyeti Nedir?

ÖTV istisnası, mevzuatta belirtilen şartları karşılayan engelli bireylerin belirli motorlu taşıtları ilk satın alışlarında Özel Tüketim Vergisi ödememesini sağlayan bir vergi avantajıdır.

Bu uygulama, engelli bireylerin ulaşım imkânlarını kolaylaştırmayı ve günlük yaşamda karşılaştıkları hareketlilik sorunlarını azaltmayı amaçlar.

ÖTV istisnası, aracın bütün vergilerden muaf olması anlamına gelmez. Örneğin araç alımında Katma Değer Vergisi (KDV) uygulanmaya devam eder.

Ayrıca araç, engelli yakınının değil, istisna hakkından yararlanan engelli bireyin adına satın alınır ve tescil edilir.

Kimler ÖTV Muafiyetli Araç Alabilir?

ÖTV istisnasından yararlanma şartları engellilik durumuna göre değişir. Uygulamada üç temel grup bulunur.

1. Engellilik Oranı %90 ve Üzerinde Olanlar

Engelli sağlık kurulu raporunda engellilik oranı %90 veya üzerinde olan yetişkinler, diğer yasal koşulları da karşılamaları halinde ÖTV istisnasından yararlanabilir.

Bu kişiler için aracın özel tertibatlı olması veya aracı bizzat kullanmaları şart değildir.

Örneğin ileri derecede görme kaybı, zihinsel engellilik, nörolojik hastalık veya birden fazla rahatsızlık nedeniyle toplam engellilik oranı %90'a ulaşan bir kişi, geçerli sağlık kurulu raporuyla istisna kapsamında değerlendirilebilir.

Burada belirleyici olan yalnızca hastalığın adı değildir. Sağlık kurulunun düzenlediği rapordaki engellilik oranı ve mevzuatın aradığı diğer şartlardır.

18 yaşından küçük çocuklar için ise yetişkinlere uygulanan engellilik yüzdesi sistemi yerine Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) esas alınır. Raporda "Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)" değerlendirmesinin bulunması, ilgili istisna bakımından önem taşır.

2. Engellilik Oranı %90'ın Altında Olan ve Özel Tertibatlı Araç Kullanması Gerekenler

Engellilik oranı %90'ın altında bulunan kişiler de belirli koşullarla ÖTV istisnasından yararlanabilir.

Bu grupta önemli olan, engellilik durumunun kişinin aracı kullanabilmesi için hareket ettirici aksamda özel tertibat gerektirmesidir.

Örneğin bir bacağında hareket kısıtlılığı bulunan kişinin fren veya gaz pedalını kullanabilmesi için uygun bir düzenlemeye ihtiyaç duyması mümkündür.

20 Şubat 2019 tarihinden itibaren düzenlenen engelli sağlık kurulu raporlarında, bu kapsamda işlem yapılabilmesi için "Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir." değerlendirmesinin bulunması aranır.

Ayrıca kişinin, engellilik durumuna uygun kısıtlama ve araç uyarlama kodlarını içeren sürücü belgesine sahip olması gerekir.

Eski tarihli raporlar için farklı değerlendirme hükümleri bulunduğundan, raporun düzenlenme tarihi de önemlidir.

Her ortopedik rahatsızlık özel tertibat gerektirmediği gibi, yalnızca "otomatik vitesli araç kullanabilir" şeklindeki bir ifade de tek başına istisna hakkı sağlamayabilir.

3. Ortopedik Engellilik Oranı En Az %40 Olup Sürücü Belgesi Alamayanlar

17 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7577 sayılı Kanun ile önemli bir düzenleme yapılmıştır.

Buna göre ortopedik engellilik oranı en az %40 olan ve bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan kişiler de ÖTV istisnasından yararlanabilmektedir.

Bu kişiler için engelli sağlık kurulu raporunda hem ortopedik engellilik oranının en az %40 olduğu hem de ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacağı yönündeki değerlendirmenin bulunması gerekir.

Kişinin başka rahatsızlıkları da varsa yalnızca toplam engellilik oranına bakılması yeterli değildir. Raporda ortopedik engelliliğe ilişkin oranın ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Bu düzenleme, araç kullanamayacak durumda olan ortopedik engelliler açısından önemlidir. Çünkü bu grupta aracın engelli kişi tarafından bizzat kullanılması veya sürüşe yönelik özel tertibat taşıması şartı aranmaz.

%40 Engelli Raporuyla ÖTV Muafiyetli Araç Alınabilir mi?

Evet, ancak her %40 engelli raporu bu hakkı sağlamaz.

Örneğin yalnızca işitme kaybı, diyabet veya başka bir hastalık nedeniyle %40 engellilik raporu bulunan kişinin, bu oranı gerekçe göstererek doğrudan ÖTV istisnasından yararlanması mümkün değildir.

Buna karşılık engellilik durumuna uygun hareket ettirici özel tertibatla araç kullanması gereken bir kişi, ilgili sağlık raporu ve sürücü belgesi koşullarını sağlıyorsa istisna kapsamına girebilir.

Ayrıca ortopedik engellilik oranı en az %40 olan ve bu engeli nedeniyle sürücü belgesi alamadığı raporunda belirtilen kişiler için ayrı bir hak bulunmaktadır.

Dolayısıyla doğru soru yalnızca "Engel oranım kaç?" değildir.

Asıl değerlendirilmesi gereken, raporun hangi hukuki istisna koşulunu karşıladığıdır.

2026 Yılında ÖTV Muafiyetli Araç Üst Limiti Ne Kadar?

2026 yılında 87.03 tarife pozisyonundaki binek otomobiller ve bu kapsamdaki diğer araçlarda ÖTV istisnası için vergiler dâhil üst sınır 2.873.900 TL'dir.

Bu sınır, aracın ÖTV istisnası uygulanmadan önceki vergiler dâhil bedeli üzerinden değerlendirilir.

Ancak uygulamada bütün taşıtlar aynı sınırlamaya tabi değildir.

Araç türü 2026 yılı temel koşulu
Binek otomobil (87.03) Vergiler dâhil en fazla 2.873.900 TL
Eşya taşımaya mahsus araçlar (87.04) Motor hacmi en fazla 2.800 cm³; aynı parasal üst sınır bulunmaz
Motosikletler (87.11) Bu kapsamda aynı parasal ve motor hacmi sınırı bulunmaz

Bu araçların tamamında en az %40 yerli katkı şartı aranır. Araç türü ve kişinin yararlandığı istisna kategorisine göre ilave koşullar uygulanabilir.

Örneğin %90 ve üzeri engeli bulunan, sürekli tekerlekli sandalye veya sedye kullanması gereken kişiler için özel düzenlenmiş araçlarda ayrıca teknik şartlar bulunmaktadır.

Bu nedenle fiyatı uygun görünen her modelin otomatik olarak ÖTV istisnasına uygun olduğu düşünülmemelidir.

%40 Yerli Katkı Şartı Ne Anlama Geliyor?

ÖTV istisnası kapsamında satın alınacak taşıtın yerli katkı oranının en az %40 olması gerekiyor.

Yerli katkı oranı, aracın üretiminde kullanılan yerli malzeme, üretim girdileri ve işçilik gibi unsurların toplam üretim maliyetindeki payını ifade eder.

Bu oran, yalnızca aracın Türkiye'de satılması veya Türkiye'de montajının yapılması anlamına gelmez.

Araç satın almadan önce seçilen model ve versiyonun güncel yerli katkı şartını karşılayıp karşılamadığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayımladığı beyanlar ve yetkili satıcı aracılığıyla kontrol edilmelidir.

Engelli Raporuyla ÖTV Muafiyetli Araç Nasıl Alınır?

Araç alımında en sık yaşanan sorunlardan biri, işlemlere yanlış sırayla başlanmasıdır. Özellikle rapor henüz değerlendirilmeden araç için kapora verilmesi, sonradan sıkıntı yaratabilir.

Başvuruyu şu sırayla yürütmek daha sağlıklıdır.

1. Engelli Sağlık Kurulu Raporunuzu Kontrol Edin

İlk olarak raporunuzun geçerli olup olmadığını ve hangi istisna şartını karşıladığını inceleyin.

Raporunuz yoksa engelli sağlık kurulu raporu düzenlemeye yetkili bir sağlık kuruluşuna başvurmanız gerekir.

Yalnızca engellilik oranına değil; ortopedik engellilik değerlendirmesine, özel tertibat gerekliliğine ve raporun geçerlilik süresine de bakılmalıdır.

2. Gerekliyse Uygun Sürücü Belgesini Alın

Aracı kendisi kullanacak ve özel tertibat nedeniyle istisnadan yararlanacak kişiler için sürücü belgesindeki kısıtlama kodları önemlidir.

Gerekli sağlık değerlendirmeleri sonucunda belirlenen araç uyarlama kodlarının, sürücü belgesi ve seçilen araçla uyumlu olması gerekir.

%90 ve üzeri engelliler ile ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayan ve ilgili istisna şartlarını karşılayan kişilerde ise sürücü belgesi şartı aranmaz.

3. ÖTV İstisnasına Uygun Araç Belirleyin

Yetkili otomobil bayisinden yalnızca satış fiyatını öğrenmekle yetinmeyin.

Seçilen aracın:

  • Yerli katkı şartını karşılayıp karşılamadığını,

  • İlgili parasal sınıra uygunluğunu,

  • Teknik özelliklerinin istisna kapsamında bulunup bulunmadığını,

  • Gerekiyorsa özel tertibata uygunluğunu

satış işlemi öncesinde kontrol edin.

Bayiye, engelli raporuyla ÖTV istisnalı alım yapılacağını baştan belirtmek işlemlerin doğru yürütülmesini kolaylaştırır.

4. Gerekli Belgeleri Hazırlayın

Başvurunun niteliğine göre istenebilecek temel belgeler şunlardır:

  • Kimlik belgesi,

  • Geçerli engelli sağlık kurulu raporu veya ÇÖZGER,

  • Özel tertibatla araç kullanacak kişiler için uygun sürücü belgesi,

  • Gereken durumlarda sürücü sağlık değerlendirmeleri ve tertibat belgeleri,

  • Vasi veya yasal temsilci söz konusuysa ilgili temsil ve gerektiğinde mahkeme izin belgeleri,

  • Araç satış ve tescil işlemleri için gerekli diğer belgeler.

Her başvuruda aynı belgelerin istenmesi zorunlu değildir. Özellikle çocuklar, vesayet altındaki yetişkinler ve özel tertibatlı araç alacak kişiler için süreç farklılaşabilir.

5. Bayi ve Vergi Dairesi İşlemlerini Tamamlayın

ÖTV istisnasının uygulanması için gerekli rapor ve belgeler, aracın ilk satın alınması sırasında ÖTV mükellefine sunulur.

Yetkili satıcı tarafından yürütülen vergi beyanı sürecinde, ilgili belgeler ve istisna koşulları vergi idaresince değerlendirilir.

Şartların karşılandığının tespit edilmesiyle istisnaya ilişkin işlem tamamlanır.

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: ÖTV istisnası, normalde ÖTV ödeyerek araç satın alıp daha sonra verginin iadesini istemek şeklinde işleyen standart bir uygulama değildir. İstisna ilk alım aşamasında uygulanır.

6. Aracı Engelli Kişi Adına Tescil Ettirin

Faturanın ve tescil işleminin istisna hakkı bulunan engelli kişi adına düzenlenmesi gerekir.

Tescil sırasında, aracın kullanımına ve devrine ilişkin yasal şerhler işlenebilir.

Zorunlu trafik sigortası ve diğer teslim işlemleri tamamlandıktan sonra araç kullanılabilir.

ÖTV Muafiyetli Engelli Aracını Kimler Kullanabilir?

Bu sorunun cevabı, aracın hangi istisna türüyle alındığına ve tescil kayıtlarına göre değişir.

%90 ve üzeri engelliler adına alınan, sürüşe yönelik özel tertibatı bulunmayan araçlarda, mevzuatta belirlenen yakınlar veya diğer yetkili sürücüler arasından tescil kayıtlarına işlenen kişilerin kullanımı söz konusu olabilir.

2025 yılında yürürlüğe giren tescil düzenlemesiyle, belirli araçlar için eş, aynı ilde ikamet eden birinci derece kan ve kayın hısımları, kardeş, vasi veya noterce düzenlenmiş iş akdiyle çalıştırılan sürücü arasından en fazla iki kişinin tescil kaydına işlenmesi öngörülmüştür.

Araçta engelli kişi bulunmadan kullanımda, tescil kayıtlarındaki sınırlamalara özellikle dikkat edilmelidir.

%90'ın altında engeli bulunan ve bizzat kullanım amacıyla özel tertibatlı araç alan kişilerde ise esas olan aracın engelli sahibi tarafından kullanılmasıdır. Mevzuattaki istisnai durumlar ayrıca değerlendirilir.

Dolayısıyla "Engelli aracını bütün aile bireyleri kullanabilir" düşüncesi doğru değildir.

ÖTV Muafiyetli Araç Kaç Yılda Bir Alınabilir?

2026 yılı itibarıyla genel kural, engelli kişilerin ÖTV istisnasından 10 yılda bir defa yararlanabilmesidir.

Bu süre, aracın ilk satın alındığı tarihten itibaren değerlendirilir.

Örneğin 2026 yılında ÖTV istisnasıyla araç satın alan bir kişinin, genel kurala göre aynı istisnadan tekrar yararlanabileceği tarih 2036 yılıdır.

Aracın daha önce satılması veya ÖTV'si ödenerek devredilmesi bu süreyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

ÖTV Muafiyetli Araç 5 Yıl Sonra Satılabilir mi?

Evet. İstisna kapsamında alınan bir araç, ilk alımından itibaren beş yıl geçtikten sonra, engelli olmayan bir kişiye satışında ÖTV ödenmesi gerekmeksizin devredilebilir.

Ancak burada iki farklı sürenin karıştırılmaması gerekir:

5 yıl: İstisnadan yararlanamayan kişiye satış veya devirde ÖTV yükümlülüğü bakımından önem taşıyan süre.

10 yıl: Yeniden ÖTV istisnalı araç alabilmek için uygulanan genel bekleme süresi.

Aracın beşinci yılda satılmış olması, hemen yeni bir ÖTV istisnalı araç alınabileceği anlamına gelmez.

Beş yıl dolmadan istisnadan yararlanamayacak kişiye satış yapılırsa ÖTV yükümlülüğü doğabilir.

Öte yandan aracın deprem, yangın, sel veya kaza nedeniyle kullanılamaz hale gelerek ilgili şartlarla hurdaya ayrılması gibi özel durumlarda, 10 yıllık süreye ilişkin istisnai hükümler bulunur.

ÖTV Muafiyetli Araç Alırken En Sık Yapılan Hatalar

Araç alımında sorun yaşamamak için özellikle şu noktalara dikkat edilmelidir:

Sadece engellilik oranına güvenmek: Raporda %40, %50 veya %60 yazması, tek başına araç alım hakkının bulunduğu anlamına gelmez.

Rapor ve ehliyet uyumunu kontrol etmemek: Özel tertibatla araç kullanacak kişilerde sağlık raporunun değerlendirmesiyle sürücü belgesindeki kodların uyumu önemlidir.

Aracın yerli katkı oranını araştırmamak: Bütçeye uygun bir araç, yerli katkı şartını sağlamadığı için istisna dışında kalabilir.

Satış ve yeniden alım sürelerini karıştırmak: Aracı beş yıl sonra satmak mümkün olabilir, ancak yeniden araç alımında genel kural 10 yıldır.

Aracı herkesin kullanabileceğini düşünmek: Tescildeki kullanım sınırlamalarına aykırı hareket edilmesi hukuki ve vergisel sorunlara yol açabilir.

İşlemleri tamamlamadan önce raporun, seçilen aracın ve tescil koşullarının birlikte değerlendirilmesi, sonradan yaşanabilecek pek çok sorunu önleyebilir.

Engelli Raporuyla ÖTV Muafiyetli Araç Alımı Hakkında Sık Sorulan Sorular

%90 engelli raporu olan kişinin ehliyeti olması gerekir mi?

Hayır. %90 ve üzeri engellilik nedeniyle ilgili istisnadan yararlanılmasında sürücü belgesi şartı aranmaz. Ancak bu, kişinin araç kullanma yetkisi olmadan araç sürebileceği anlamına gelmez.

Süreli engelli raporuyla ÖTV muafiyetli araç alınabilir mi?

Raporun süreli olması tek başına başvurunun reddedileceği anlamına gelmez. Raporun işlem tarihinde geçerli olması, uygun değerlendirmeleri içermesi ve diğer istisna şartlarının sağlanması gerekir.

Engelli çocuk adına ÖTV muafiyetli araç alınabilir mi?

Evet. ÇÖZGER'de ilgili özel gereksinim değerlendirmesi bulunan çocuklar adına, yasal temsil ve diğer koşulların sağlanmasıyla araç alınabilir.

ÖTV muafiyeti ikinci el araçlarda geçerli mi?

Burada açıklanan ÖTV istisnası, kapsamındaki taşıtların ilk iktisabına ilişkindir. Normal ikinci el araç satın alırken aynı istisnanın yeniden uygulanması söz konusu değildir. Önceden istisnalı alınmış araçların devri ise ayrı kurallara tabidir.

ÖTV'siz alınan araç için KDV ödenir mi?

Evet. Engelli bireylere sağlanan taşıt alımındaki ÖTV istisnası, binek otomobilleri genel olarak KDV'den muaf hale getirmez.

Engelli kişinin vefat etmesi durumunda araç ne olur?

İstisnalı alınan aracın miras yoluyla mirasçılara intikalinde kural olarak ÖTV aranmaz. Bununla birlikte, mirasın paylaşılması sırasında aracın tek bir mirasçı adına geçirilmesi veya sonradan satılması gibi işlemlerde farklı vergisel sonuçlar doğabilir. Bu nedenle miras işlemleri ayrıca incelenmelidir.

Engelli Raporunuz Araç Alımı İçin Uygun mu?

ÖTV muafiyetli araç satın almak, yalnızca bir otomobil seçip indirimli fiyatını öğrenmekten ibaret değildir. Sağlık kurulu raporundaki değerlendirmeler, engelliliğin niteliği, ehliyet koşulları ve aracın teknik özellikleri birlikte ele alınmalıdır.

Özellikle %90'ın altında engellilik oranı bulunan, ortopedik engeli nedeniyle araç kullanamayan veya raporundaki ifadeler konusunda tereddüt yaşayan kişiler için doğru değerlendirme önem taşır.

Online Çözüm Merkezi, engelli sağlık kurulu raporları ve ÖTV muafiyetli araç alımına ilişkin süreçlerde danışmanlık desteği sunmaktadır.

Mevcut raporunuzun şartları karşılayıp karşılamadığı, hangi belgelerin gerekli olabileceği ve başvuru sürecinde dikkat edilmesi gereken hususlar hakkında destek alabilirsiniz.

Başvuru sonucunun, ilgili sağlık ve vergi idarelerinin değerlendirmesine bağlı olduğunu göz önünde bulundurarak işlemlerinize başlamanız faydalı olacaktır.

Son güncelleme: 3 Kasım 2026. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kişiye özel istisna hakkı, yürürlükteki mevzuat ve yetkili kurumların değerlendirmesine göre belirlenir.