Gazi Sayılmayanlara Yeni Haklar: 7594 Sayılı Kanun Kimleri Kapsıyor?
Terörle mücadele sırasında görev yaparken yaralanan ancak yaralanmasının derecesi nedeniyle yıllarca “malul” veya “vazife malulü” kapsamına alınmayan çok sayıda kişi açısından 2026 yılında önemli bir yasal düzenleme yapıldı.
7594 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 9 Ağustos 2026 tarihinde kabul edildi. Kanunun 5'inci maddesiyle 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'na Geçici Madde 20 eklendi. Düzenleme, terörle mücadele görevleri sırasında belirli şekillerde yaralanmasına rağmen malul sayılmayan veya mevzuata göre derece tespiti yapılmayan bazı kişilere aylık ve çeşitli haklardan yararlanma imkânı getiriyor.
Kamuoyunda bu düzenleme zaman zaman “gazi sayılmayanlara gazi hakkı” veya “gazi sayılmayanlara yeni haklar” şeklinde ifade ediliyor. Ancak burada önemli bir hukuki ayrım bulunuyor. Kanun, kapsamına giren herkese doğrudan “gazi unvanı verilmiştir” şeklinde bir hüküm kurmuyor. Bunun yerine belirli şartları taşıyan kişilere aylık bağlanmasını ve 1005 sayılı Kanun kapsamındakilere sağlanan bazı diğer haklardan yararlanılmasını düzenliyor.
7594 Sayılı Kanun Neden Önemli?
Geçmiş yıllarda terörle mücadele sırasında yaralanmış olmak tek başına vazife malullüğü aylığı bağlanması için yeterli olmayabiliyordu.
Bir kişi çatışmada yaralanmış, şarapnel isabet etmiş, EYP patlamasına maruz kalmış veya ateşli silahla vurulmuş olsa bile kalıcı sağlık kaybının ilgili mevzuattaki maluliyet seviyesine ulaşmaması halinde malul sayılmayabiliyordu.
Yeni düzenlemenin odak noktası burada ortaya çıkıyor.
Artık kanunda belirtilen nitelikte bir yaralanması bulunan kişiler açısından sadece klasik anlamdaki maluliyet derecesine değil, yaralanmanın niteliğine ve olayla yaralanma arasındaki illiyet bağına da bakılıyor.
Kimler Yeni Düzenlemeden Yararlanabilir?
7594 sayılı Kanunun getirdiği Geçici Madde 20 kapsamında, şartları sağlamaları halinde şu gruplar yer alıyor:
- Türk Silahlı Kuvvetlerinin erbaş ve erler dahil askerî personeli,
- Jandarma Genel Komutanlığı personeli,
- Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli,
- Emniyet Teşkilatının Emniyet Hizmetleri Sınıfına mensup personeli,
- Millî İstihbarat Teşkilatı mensupları,
- Güvenlik korucuları.
Ancak sadece bu gruplardan birine mensup olmak yeterli değil. Yaralanmanın terörle mücadele görevinin ifası sırasında meydana gelmiş olması ve kanunda belirtilen diğer şartların da birlikte gerçekleşmesi gerekiyor.
Hangi Yaralanmalar Kanun Kapsamında?
Kanunda yaralanmanın meydana geliş şekli özellikle düzenlenmiş durumda.
Buna göre terör eylemleri sonucunda ateşli silah mermi çekirdeği, şarapnel veya benzeri mühimmatın vücutta penetran yaralanmaya neden olması kapsamda değerlendirilebiliyor.
Bunun yanında ateşli silah, el yapımı patlayıcı (EYP), mayın, havan, roket, el bombası, şarapnel veya benzeri patlayıcı mühimmatların etkisiyle meydana gelen yaralanmalar da düzenleme içerisinde bulunuyor.
Patlamaların oluşturduğu blast etkisi ve termal etkiye bağlı yaralanmalar da açık şekilde kanunda belirtilmiş durumda.
Ayrıca terör örgütü mensuplarının gerçekleştirdiği kesici, delici, ezici veya benzeri yakın muharebe niteliğindeki saldırılar sonucu meydana gelen yaralanmalar da değerlendirilebiliyor.
Dolayısıyla sadece vücutta mermi veya şarapnel kalmış olması gibi dar bir değerlendirme yapılmıyor. Olayın nasıl meydana geldiği, yaralanmanın türü ve tıbbi sonuçları birlikte önem taşıyor.
“Hafif Nitelikte Olmayan Yaralanma” Ne Demek?
Yeni düzenlemenin en önemli kavramlarından biri “hafif nitelikte olmayan yaralanma” ifadesidir.
Kanun, olay tarihinde meydana gelen yaralanmanın Adli Tıp Kurumunca kullanılan tıbbi değerlendirme ölçütleri esas alınarak değerlendirilmesini öngörüyor.
Ayrıca olay ile yaralanma arasında illiyet bağı bulunması gerekiyor.
Başka bir ifadeyle kişinin bugün sahip olduğu sağlık problemi ile yıllar önce yaşadığı terör olayı arasında tıbbi olarak bağlantı kurulabilmesi büyük önem taşıyor.
Bu değerlendirme, içerisinde en az bir adli tıp uzmanının bulunduğu sağlık kurulu tarafından yapılacak raporla ortaya konuluyor.
Bu nedenle dosyada sadece mevcut sağlık durumunu gösteren güncel raporların bulunması yeterli olmayabilir. Olay tarihine ait tıbbi belgeler, hastane kayıtları, epikrizler, ameliyat kayıtları ve olayın nasıl gerçekleştiğini gösteren resmi belgeler değerlendirmede önem kazanabilir.
Daha Önce Malul Sayılmayanlar Yararlanabilir mi?
Düzenlemenin temel amacı zaten bu gruba yönelik.
Kanun açıkça malul sayılmayan veya Vazife Malullüklerinin Nevileriyle Dereceleri Hakkında Nizamname hükümlerine göre derece tespiti yapılmayan belirli personel gruplarını kapsıyor.
Bu nedenle yıllar önce sağlık kurulu sürecinden geçmiş ve yeterli derece oluşmadığı gerekçesiyle vazife malullüğü hakkından yararlanamamış bir kişinin dosyasının yeni düzenleme kapsamında ayrıca değerlendirilmesi söz konusu olabilir.
Ancak önceki başvurunun reddedilmiş olması otomatik olarak yeni kanundan yararlanılacağı anlamına da gelmez.
Her dosyanın olayın niteliğine, yaralanma şekline, tıbbi belgelere ve illiyet bağına göre ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Sağlık Kurulu Süreci Neden Çok Önemli?
Düzenlemede sağlık kurulu raporu merkezi bir role sahip.
Olay tarihinde mensup olunan kurum tarafından yaralanmanın kanun kapsamında olabileceği değerlendirilirse, ilgili kişi Sağlık Bakanlığınca belirlenen hastaneye sevk ediliyor.
Hastane, kişinin olay tarihindeki yaralanmasını mevcut tıbbi kayıtlar ve diğer sağlık belgeleri üzerinden değerlendirerek sağlık kurulu raporu düzenliyor.
Bu işlem amacıyla düzenlenen sağlık raporlarından ücret alınmayacağı da kanunda açıkça belirtilmiş durumda.
Bu nedenle yıllar önce yaşanmış olaylara ilişkin belgelerin doğru şekilde dosyaya kazandırılması oldukça önemli olabilir.
Özellikle eski hastane kayıtları, ameliyat belgeleri, epikrizler, görüntüleme sonuçları, olay tutanakları ve görevle bağlantıyı ortaya koyabilecek resmi kayıtlar dosyanın değerlendirilmesinde önem taşıyabilir.
Kanun Kapsamında Ne Kadar Aylık Bağlanacak?
Kanun, şartları sağlayanlara Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından 17.135 gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılması sonucunda bulunan tutarda aylık bağlanmasını öngörüyor.
Burada sabit bir TL tutarından ziyade gösterge ve memur aylık katsayısına bağlı bir hesaplama sistemi bulunuyor. Bu nedenle memur aylık katsayısı değiştikçe ödenecek aylık tutarı da değişebiliyor.
Aylık, kanunda belirtilen şartların sağlanması halinde ilgili başvuruyu takip eden ay başından itibaren SGK tarafından bağlanıyor.
Sadece Aylık mı Verilecek?
Hayır.
Geçici Madde 20 kapsamında aylık bağlanan kişilerin, aylık bağlanmasına ilişkin hükümler hariç olmak üzere, 1005 sayılı Kanun kapsamındakilere ilgili mevzuatta sağlanan diğer haklardan da yararlanması düzenlenmiştir.
Ancak hangi hakkın hangi kişi bakımından uygulanabileceğinin ayrıca ilgili mevzuat üzerinden değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle “kanundan yararlanan herkes bütün gazi haklarından otomatik olarak yararlanır” şeklinde bir yorum yapmak doğru olmayacaktır.
Sonradan Vazife Malulü Olunursa Ne Olur?
Kanunda bu durum da ayrıca düzenlenmiş durumda.
Bu düzenleme kapsamında aylık alan bir kişinin aynı yaralanması nedeniyle ilerleyen dönemde malul olduğuna karar verilmesi veya ilgili mevzuata göre derece tespiti yapılması halinde, yeni statüsüne uygun hükümler uygulanıyor.
Bu durumda Geçici Madde 20 kapsamında ödenen aylık kesilerek ilgili vazife malullüğü veya dereceye bağlı aylık sistemine geçiliyor.
Yani yeni düzenleme, sonradan doğabilecek daha kapsamlı vazife malullüğü hakkının önünü kapatmıyor.
Düzenleme Geçmişteki Hangi Olayları Kapsıyor?
Burada çok önemli bir sınırlama bulunuyor.
3713 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 20, yalnızca maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce meydana gelen olaylar bakımından ve bir defaya mahsus uygulanıyor.
Madde 1 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde yürürlüğe girdi. Bu tarihten sonra meydana gelen olaylar için Geçici Madde 20 kapsamında yeni başvuru yapılamıyor.
Dolayısıyla düzenlemenin temel hedefi, geçmişte terörle mücadele sırasında yaralandığı halde malul sayılmayan kişilerin durumunun belirlenen şartlar çerçevesinde yeniden ele alınmasıdır.
Başvuru Süresi Sınırlı
Kanun bu hak için süresiz bir başvuru imkânı getirmiyor.
Geçici Madde 20 kapsamındaki işlemler için maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıllık başvuru süresi bulunuyor.
Bu nedenle kapsamda olabileceğini düşünen kişilerin “daha sonra bakarım” düşüncesiyle süreci ertelememesi önem taşıyor.
Özellikle olayın üzerinden uzun yıllar geçmişse eski tıbbi kayıtların ve resmi belgelerin bulunması zaman alabileceğinden dosyanın erken değerlendirilmesi yararlı olabilir.
Her Yaralanan Otomatik Olarak Hak Sahibi Olacak mı?
Hayır.
Terörle mücadele sırasında yaralanmış olmak düzenlemenin en temel unsurlarından biri olsa da tek başına yeterli değildir.
Personelin kanunda sayılan gruplardan olması, olayın terörle mücadele görevi sırasında gerçekleşmesi, yaralanma şeklinin kanunun kapsamına girmesi, yaralanmanın hafif nitelikte olmadığının belirlenmesi ve olay ile yaralanma arasında illiyet bağı kurulması gibi şartlar birlikte değerlendiriliyor.
Bu nedenle birbirine çok benzeyen iki olayda bile tıbbi belgeler ve olay kayıtları nedeniyle farklı sonuçlar ortaya çıkabilir.
Dosya İncelemesi Neden Önemli?
Özellikle 10, 20 veya 30 yıl önce yaşanmış olaylarda tek sorun sağlık raporu olmayabilir.
Kişinin hangi görev sırasında yaralandığının, olayın terörle mücadele kapsamında olup olmadığının, yaralanmanın nasıl meydana geldiğinin ve bugün devam eden sağlık problemiyle geçmişteki yaralanma arasında tıbbi bağlantının kurulabilmesinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Bu nedenle sürece başlamadan önce dosyanın bütün olarak incelenmesi, eksik belgelerin belirlenmesi ve sağlık kurulu öncesinde mevcut kayıtların kontrol edilmesi önemlidir.
Online Çözüm Merkezi Olarak Nasıl Destek Sağlıyoruz?
Online Çözüm Merkezi olarak terörle mücadele sırasında yaralanmasına rağmen malul veya vazife malulü sayılmamış kişilerin dosyalarını 7594 sayılı Kanun ve 3713 sayılı Kanunun Geçici 20. maddesi kapsamında değerlendiriyoruz.
Olay belgeleri, eski sağlık kayıtları, epikrizler, ameliyat belgeleri ve mevcut sağlık durumu birlikte incelenerek kişinin yeni düzenleme kapsamında değerlendirilme imkânı olup olmadığı konusunda ön inceleme gerçekleştiriyoruz.
Sağlık kurulu, illiyet bağı, evrakların hazırlanması ve ilgili kurumlar nezdindeki işlemlerin takibi konusunda danışmanlık desteği sağlıyoruz.
Terörle mücadele sırasında yaralandınız ancak malul veya vazife malulü sayılmadınız mı?
Dosyanızı inceletmeden hakkınız olmadığı sonucuna varmayın. Yeni düzenleme geçmişte maluliyet derecesi nedeniyle haklardan yararlanamayan belirli kişiler için yeni bir değerlendirme imkânı getiriyor.

